با ولایت زنده ایم


ملتی که بصیرت نداشته باشد فریب می خورد. امام خامنه ای (روحی فداه)

عید فطر در کلام امام خامنه ای (مدظله العالی)

فطر ، عید جهان اسلام

... روز عید فطر از جمله‌ى مناسبتهایى است که امّت اسلامى مى‌تواند از آن منتفع شود و خوشبختانه در اسلام از این مناسبتها بسیار است. این روز براى همه‌ى مسلمانان جهان عید است؛ روزى است که مسلمانان بعد از یک ماه روزه‌دارى و عبادت و توجّه و تذّکر، با دلهایى که براى جلب رحمت و نورانیّت الهى آماده شده است، با اقامه‌ى نماز و اجتماعات گوناگون، گرد هم جمع مى‌شوند و این براى دنیاى اسلام یک فرصت است. همه‌ى اعیاد و مناسبتهاى اسلامى باید این خاصیت را براى ما داشته باشد که دلهاى ما مسلمانان را به هم نزدیک کند. امروز مسلمانان بیش از همیشه احتیاج دارند به این‌که دلهایشان را به هم نزدیک کنند... (1)

فطر هدیه ای از جانب دوست

...عید فطر، یکى از عظیمترین مناسبتهاى اسلامى است. دنیاى اسلام، روز عید فطر را به معناى حقیقى عید مى‌داند و عید مى‌گیرد؛ و این چیزى است که اسلام براى امّت اسلامى خواسته است: «جعله اللَّه لکم عیدا و جعلکم له اهلا»؛ خداى متعال امروز را براى امّت اسلامى عید قرار داد و آنها را شایسته‌ى این عید دانست. آنچه مهم است، بخش دوم قضیه است. ما باید از این هدیه‌ى الهى استفاده کنیم؛ هم استفاده‌ى شخصى، به معناى راه دادن نور معرفت و توبه و انابه به دلهاى خودمان، که اگر از عالم معرفت و محبّت الهى دریچه‌اى بر روى دلهاى خودمان باز و اندرون خود را نورانى کنیم، بسیارى از تاریکیها و گرفتاریهاى دنیاى بیرون هم حل خواهد شد؛ چون دل انسانهاست که سرچشمه‌ى خوبیها و بدیهاست - در اعمال و رفتار و مناسبات اجتماعى و بین‌المللى آنها - و هم استفاده‌ى عمومى بکنیم. ... (2)

... امروز عید فطر است؛ روز عیدى گرفتن از خداى متعال است؛ روزى است که در قنوت نماز عید فطر میلیونها دلِ متذکّر و خاشع از خداوند متعال درخواست کردند همان خیراتى را که به برترین بندگانش داده است، به آنها هم بدهد و از شرورى که برترین و بزرگترین انسانهاى تاریخ را از آن دور نگه داشته است، آنها را هم دور بدارد. آن خیرات، در درجه‌ى اوّل، عروج به مقام توجّه به خدا، عبودیّت خدا، آشنا بودن و مرتبط بودن با خدا و الهام گرفتن از حضرت حق در همه‌ى گفتارها و کردارها و آنات زندگى است، و بدترین شرور، شرک به خدا، خضوع در مقابل قدرتهاى غیرالهى و ضدّ الهى و بنده و برده‌ى دیگران بودن است. امیدواریم خداوند به فضل و رحمتِ خود دعاى میلیونها مسلمان را که از دل بر زبان جارى کردند، مستجاب کند و مسلمانان را به وادى امن عبودیّت و مقام بنده‌ى صالح و شایسته‌ى خود وارد کند. ... (3)

فطر عیدی برای مغفرت شدگان

... در روایتى است از سُوید بن غَفَله - که از دوستان امیرالمؤمنین است و درباره‌ى او این‌طور گفته‌اند که «من کان من اولیاء امیرالمؤمنین»؛ از نزدیکان امیرالمؤمنین بوده است - که مى‌گوید روز عید فطر در خانه‌ى امیرالمؤمنین بر او وارد شدم. «فاذا عنده فاثور اى خوان»؛ در مقابل او سفره‌یى گسترده شده بود و حضرت مشغول غذا خوردن بودند. «و صحفة فیها خطیفة و ملبنة»؛ غذاى بسیار متواضعانه‌یى در مقابل حضرت گذاشته شده بود. «خطیفة» غذایى است که در حداقل امکان براى کسى تهیه مى‌شود؛ مثلاً مقدارى شیر و مقدارى آرد مخلوط مى‌کردند؛ غذاى کاملاً فقیرانه. «فقلت یا امیرالمؤمنین یوم عید و خطیفة؟»؛ عرض کردم یا امیرالمؤمنین! شما روز عید چنین غذاى کم‌اهمیت و کم‌ارزشى مى‌خورید؟ معمول این است که در روزهاى عید، مردم بهترین غذاهاى خود را مى‌خورند؛ شما به این غذا اکتفا کردید؟ «فقال: انّما هذا عید من غفر له»؛ فرمود امروز، روز عید است؛ اما براى کسانى که مورد مغفرت الهى قرار گرفته باشند. یعنى عید بودنِ امروز به خوردن غذاهاى رنگین و دل‌خوش کردن به شادى‌هاى کودکانه نیست؛ این عید واقعى است براى کسانى که بتوانند و توانسته باشند مغفرت الهى را براى خودشان تحصیل کنند. در یک جمله‌ى دیگر امیرالمؤمنین فرمود: «انّما هو عید لمن قبل اللَّه صیامه و شکر قیامه»؛ عید فطر، عید است براى کسى که خدا روزه‌ى او را مورد قبول قرار دهد و نماز و عبادت او را مورد شکر و سپاس خود قرار دهد. «و کلّ یوم لا یعصى اللَّه فیه فهو یوم عید»؛ آن روزى که من و شما این توفیق را پیدا کنیم که هیچ معصیتى از ما سر نزند، روز عید و شادمانى است. ... (4)

عید فطر ؛ عیدِ حقیقی

هر عید فطری، برای انسانِ مسلمانِ آگاهِ هوشیار، می‏تواند یک روزِ عیدِ حقیقی باشد. روز شروعِ دوباره زندگی معنوی و روحی؛ مثل بهار برای گیاهان و درختان. انسانی که ممکن است در طول سال دچارِ انواع آلودگیها و گناهان شود، و انسانی که بر اثر هوای نفس و خصلتها و صفات زشت، خود را تدریجاً از ساحتِ رحمتِ الهی دور کرده است، هر سال از طرف پروردگار عالم از یک فرصت استثنایی برخوردار می‏شود و آن فرصت، ماهِ مبارک رمضان است. در طول ماه رمضان، دلها نرم می‏شود، روحها تلألؤ و درخشندگی پیدا می‏کند، انسانها آماده قدم نهادن در وادی رحمتِ خاصه الهی می‏شوند و هر کس به قدر استعداد، همّت و تلاش خود، از ضیافت عظیم الهی برخوردار می‏گردد. بعد از آن‏که این ماه مبارک به پایان رسید، روزِ شروعِ سال جدید، روز عید فطر است. یعنی روزی که انسان می‏تواند با استفاده از دستاوردهای ماه رمضان، راه مستقیم الهی را پیش گیرد، و از کج‏راهه‏ها پرهیز کند. (5)

عید فطر و سیاهه اعمالِ بدمان

با استفاده از توشه‏ای که از ماه رمضان به دست آورده‏ایم - که همان رقّت قلب و اراده و صفا و خلوص و ان‏شاءالله طاعات مقبول است - سعی کنیم از این فهرست، مقداری را حذف نماییم. اگر حسودیم، حسد را. اگر لجوجیم، لجاجت را. اگر در راههای زندگی، تنبل و بی‏نشاطیم، تنبلی و کسالت را؛ اگر بددل و بدخواهِ دیگرانیم، بددلی و بدخواهی را. اگر سست‏عهدیم، سست‏عهدی را. اگر پیمان‏شکنیم، بی‏وفایی را. هر عیبی را که از لحاظ اخلاق در ما وجود دارد، به برکت ماه رمضان و روز عید فطر، تا آن‏جا که می‏توانیم از فهرست و سیاهه اعمالِ بدمان پاک کنیم و برسر آن بایستیم و پیش برویم. بدانید که خدای متعال در این راه به کسانی که مجاهدت کنند کمک خواهد کرد. خدای متعال شما را در میدان مجاهدت برای رسیدن به کمال، تنها نمی‏گذارد و اوّلین سود، به خود هر شخص می‏رسد. (6)

آنچه که از مجموع آثار مربوط به عید فطر بر می‏آید، این است که چنین روزی، نسبت ویژه‏ای با وجود مقدّس نبی‏اکرم حضرت محمّدبن‏عبدالله صلّی‏الله‏علیه‏وآله‏وسلّم دارد. در دعاهای شب عید فطر، در چند جا گفته می‏شود: «یا مصطفی محمّدٍ و ناصره»، «یا مصطفیاً محمّداً و ناصره». «ای برگزیننده محمّد، صلّی‏الله‏علیه‏وآله و ای یاری کننده او.» در دعای قنوت امروز هم بارها تکرار کردیم: «الّذی جعلته للمسلمین عیداً ولمحمّدٍ صلّی‏الله‏علیه‏وآله ذُخْراً وَ شَرفاً و کرامتاً و مزیدا.» پس، ارتباط ویژه این روز با وجود مقدس نبی‏اکرم صلّی الله علیه و آله امری معلوم و آشکار است.

... اگر در هر روز عید فطر، امّت این بزرگوار، حرکت شایسته‏ای نسبت به پیشوای عظیم‏الشّأن و رهبر معظّمِ الهی خود انجام دهد، آن وقت، عید فطر آن‏چنان که خدا خواسته و مقرّر شده است، یک عید نبوی و عید مصطفوی واقعی خواهد شد. (7)

روز عید فطر، روز بسیار عظیم و حائز اهمیتى است. (8)

روز عید فطر، «الّذى جعلته للمسلمین عیدا و لمحمّد صلّى اللَّه علیه و آله ذخراً و شرفاً و کرامة و مزیدا»(9) است. چرا روز عید فطر این‌گونه است؟ چون روز عید فطر، مظهر اجتماع و اتّحاد و برادرى مردم با داشتن دل به سوى خداست. اگر این در دنیاى اسلام تأمین شود - یعنى اتّحاد و دل به سوى خدا و در گرو احکام خدا داشتن - عزّت مردم هم تأمین خواهد شد.

هدایتهاى الهى را قدر بدانیم، تفضلات الهى را قدر بدانیم، روز عید فطر را قدر بدانیم، این اجتماع عظیم مردم را که دست به دعا برمیدارند، رو به قبله میکنند، در روز معینى با خدا دلهایشان را متصل میکنند و انس مى‏یابند، قدر بدانیم. اتحاد خودمان را حفظ کنیم، همت و اراده‏ى خودمان را حفظ کنیم و روزبه‏روز امیدمان را به آینده بیشتر کنیم. (10)

نکته‌اى که در روز عید فطر و عید اضحى نهفته است، این است که این دو روز از نظر اسلام، بهانه و فرصتى است براى تجدید مبانى اسلامى در ذهنها و مرور کردن آنها، چه در قالب نماز عید فطر و چه در قالب خطبه‌ها و اجتماعاتى که در آنها گفتگویى در باب اسلام است. از این‌روست که در ادعیه‌ى قنوت امروز، مؤمنین به پروردگار عرض مى‌کنند: «الّذى جعلته للمسلمین عیداً و لمحمّدٍ ذخراً و شرفاً و کرامتاً و مزیدا»(11). امروز، ذخیره و مایه‌ى شرف و سربلندى پیغمبر خاتم است و افزایش در معنا و محتواى ادامه‌ى رسالت آن بزرگوار، در اذهان مردم مزید است. (12)

گذراندن ماه رمضان با عبادت، با روزه‏دارى، با توسل و ذکر و خشوع و ورود در روز عید فطر، براى مؤمن یک عید به معناى حقیقى است.

این عید از جنس جشن‏هاى مادى دنیوى نیست؛ این عیدِ رحمت خداست؛ این عیدِ مغفرت الهى است؛ این عیدِ شکر و سپاس مردمى است که موفق شده‏اند ماه رمضان را با عبادت حق و با ورود در ضیافت پُرشکوه الهى به سلامت و عافیت بگذرانند و در ماه رمضان در حد وسع و توان و امکان خود، از ذکر و دعا و توسل و خشوع و روزه و نماز بهره ببرند. این عیدِ مسلمانانى است که پایان یک دوره‏ى عبادت و ریاضت را با امید مغفرت و پاداش الهى به روز فطر رسانده‏اند. (13)

پی نوشت ها :

(1) بیانات در دیدار کارگزاران نظام جمهورى اسلامى ایران 15/09/1381

(2) بیانات در دیدار با کارگزاران نظام جمهورى اسلامى به مناسبت عید سعید فطر 25/09/1380

(3) بیانات در خطبه‌هاى نماز عید سعید فطر 05/09/1382

(4) بیانات در خطبه‌هاى نماز عید سعید فطر 13/08/1384

(5) بیانات مقام معظم رهبرى‏ در خطبه‏هاى نماز عید سعید فطر (۱۳۷۳/۱۲/۱۱)

(6) بیانات مقام معظم رهبرى‏ در خطبه‏هاى نماز عید سعید فطر (۱۳۷۳/۱۲/۱۱)

(7) بیانات مقام معظم رهبرى‏ در خطبه‏هاى نماز عید سعید فطر (۱۳۷۳/۱۲/۱۱)

(8) بیانات رهبر معظم انقلاب‏در خطبه‏هاى نماز عید سعید فطر (۱۳۷۶/۱۱/۰۹)

(9) الاقبال باعمال الحسنة، ج 1، ص 495

(10) دیدار مسئولان نظام با رهبر انقلاب به مناسبت عید فطر (۱۳۸۷/۰۷/۱۰)

(11) مفاتیح‌الجنان/ نماز عید فطر(دعاى قنوت)

(12) بیانات در دیدار کارگزاران نظام در روز عید فطر (۱۳۷۲/۱۲/۲۲)

(13) بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى‏ در خطبه‏هاى نماز عید سعید فطر (۱۳۸۴/۰۸/۱۳)

منبع: راسخون

   + خلیل رنجبر - ۱٠:٥٢ ‎ق.ظ ; سه‌شنبه ٧ امرداد ۱۳٩۳