با ولایت زنده ایم


ملتی که بصیرت نداشته باشد فریب می خورد. امام خامنه ای (روحی فداه)

نهج‌البلاغه در کلام مقام معظم رهبری

دنیا را در مقابل خودش به اعجاب وا مى‌دارد!

ما از اهل‌بیت(علیهم‌السلام) چیزهاى زیادى داریم؛ چیزهایى است که اگر امروز عرضه بشود، دنیا را واقعا در مقابل خودش به اعجاب وا مى‌دارد؛ مثل این نهج‌البلاغه. روى نهج‌البلاغه کار بشود، نکات مهمش برداشته بشود، تفکیک بشود، مطالبش تفسیر و حلاجى بشود، در روایات فحص بشود. این‌قدر ما معارف عالیه داریم که امروز بشر محتاج آنهاست. اینها از زبان اهل‌بیت، به عنوان بیان اهل‌بیت و به عنوان اسلامى است که اهل‌بیت معرفى مى‌کنند. پس، ترویج افکار اهل‌بیت هم یک نکته است.

بیانات در دیدار با اعضاى شوراى عالى مجمع جهانى اهل‌بیت(ع)04/07/1370


با نهج البلاغه انس پیدا کنید

عزیزان با نهج‌البلاغه انس پیدا کنید. نهج‌البلاغه، خیلى بیدار کننده و هوشیار کننده و خیلى قابل تدبر است. در جلساتتان، با نهج البلاغه و کلمات امیرالمؤمنین صلوات‌الله‌وسلامه‌علیه انس پیدا کنید. اگر خداى متعال توفیق داد و یک قدم جلو رفتید، آن وقت با صحیفه‌ى سجادیه - که على‌الظاهر فقط کتاب دعاست؛ اما آن هم مثل نهج‌البلاغه، کتاب درس و کتاب حکمت و کتاب عبرت و کتاب راهنماى زندگى سعادتمندانه‌ى انسان است - انس بگیرید. البته حرف نگفته و گفتنى بسیار است؛ منتها چون تا ظهر، وقت بسیارى باقى نمانده و مى‌خواهم به سؤالات پاسخ دهم، این است که این بخش را تمام مى‌کنم.

بیانات در دیدار از دانشگاه صنعتى شریف 01/09/1378

اوج هنر و زیبایى

سخن امیرالمومین نهج‌البلاغه است؛ فصیحترین کلام آدمى در میان عرب. «نهج البلاغه» اوج هنر و اوج زیبایى است؛ زیبایى لفظ و زیبایى معناست. انسان مبهوت مى‌ماند! هیچ شاعر بزرگ عرب، هیچ نویسنده‌ى هنرمند عرب، نتوانسته بگوید که من از مراجعه‌ى به نهج‌البلاغه بى‌نیازم.

بیانات در خطبه‌هاى نماز جمعه‌ى تهران 10/10/1378

آیت زیبا

به خطبه‌هاى نهج‌البلاغه نگاه کنید؛ آیت زیبایى است. امیرالمؤمنین مى‌شد معمولى حرف بزند؛ اما نه، از بیان هنرى استفاده مى‌کند؛ «و بعد فنحن امراء الکلام». خود این بزرگوارها گفته‌اند که ما امیران سخن‌ایم. واقعا هم امیر سخن بوده‌اند. امیر سخن، یعنى بیان را به بهترین و شیواترین وجه انتخاب کنید؛ شعر خوب، شاعر خوب - که الحمدلله کم هم نداریم - مفاهیم خوب.

بیانات در سالروز ولادت حضرت فاطمه زهرا (س) 05/05/1384

اگر اندکى با نهج‌البلاغه آشنا شویم...

 اگر ما اندکى با نهج‌البلاغه آشنا بشویم و راهمان را به سوى این کتاب باز کنیم، راه سوءاستفاده‌ى دشمنهاى کوچک و خرد و ریزى که در داخل هستند و نیز راه استفاده‌ى دشمنهاى بزرگ جنایتکارى که از غفلت ما و از دورى ما از اسلام، همیشه استفاده کرده‌اند بسته خواهد شد.

پرتویى از نهج‌البلاغه با عنوان «على و نهج‌البلاغه»

اسلام را می‌شناسید

شما امروز مى‌فهمید که ما به نهج‌البلاغه چقدر احتیاج داریم. نهج‌البلاغه در حقیقت شخصیت خطى و رسمى امیرالمؤمنین است؛ یعنى خود على نهج‌البلاغه‌ى مجسم است و این یکى دیگر از خصوصیات امیر مؤمنان است که آنچه مى‌گوید عمل مى‌کند. آنچه مى‌خواهد در زندگى خود هم آن را پیاده مى‌کند. امیرالمؤمنین شخصیت خودش و زندگى خودش، کلمه کلمه و سطربه سطر، تفسیر نهج‌البلاغه و تفسیر قرآن است. و لذا شما وقتى نهج‌البلاغه را بخوانید هم تاریخ زندگى على را دانستید، هم اسلام را شناختید.

پرتویى از نهج‌البلاغه با عنوان «على و نهج‌البلاغه»

کتاب عمل

نهج‌البلاغه را آقایان بخوانید، بخوانید که بفهمید. این نهج‌البلاغه قاموس؛ یعنى فرهنگ مفاهیم اسلامى است به یک معنا. خیلى عزیز است نهج‌البلاغه و چقدر دور است از دسترس ما! مردم ما نهج‌البلاغه را فقط اسمش را شنیده‌اید. اصلا نمى‌دانند نهج‌البلاغه کتاب عمل است. نهج‌البلاغه واقعا کتاب عمل است، کتاب معرفى اسلام است. از قول من به دشمنان اسلام هم بگوئید، به آنهایى که اسلام را هى مى‌کوبند، هى نیش مى‌زنند، هى زهر مى‌ریزند؛ اینهایى که هى خوششان مى‌آید به هر مناسبت یک حمله‌اى به اسلام بکنند آقایانى که توى قشرهاى جدید روشنفکرى هستید، از قول بنده به اینها بگوئید که اینها اگر مى‌خواهند اسلام را رد کنند، قبلا یک دور نهج‌البلاغه را بخوانند. هر کسى نهج‌البلاغه را نمى‌خواند از قرآن خبرى ندارد، خیلی بى‌جا مى‌کند اسلام را رد مى‌کند. بى‌جا مى‌کند که نه، دلش مى‌خواهد بکند بکند، اما جاهلانه عمل مى‌کند. جاهلانه است. هیچ عاقلى، هیچ عالمى، این عمل را قبول ندارد. غرض نهج‌البلاغه خیلى ارزش دارد.

سخنرانى درباره‌ى قیام امام حسین (ع)

آئین‌نامه‌ى انقلاب!

نهج‌البلاغه کتاب تدوین شده‌ى انقلاب اسلامى است و آئین‌نامه‌ى این انقلاب مى‌توان به حسابش آورد خود نهج‌البلاغه هم داراى همین خصوصیت است، یعنى در او میدانهاى وسیع زندگى انسان و بعدها و جانبهاى گوناگون وجود انسان که همه در اسلام هست، منعکس است.                                             13/02/1359

انقلاب فرهنگى

بحث در این است که یک انقلاب فرهنگى با همان معنایى که انقلاب دارد و با همان معنایى که فرهنگ دارد. یک انقلاب فرهنگى کى مى‌تواند بوجود بیاید و به کجا مى‌تواند متکى باشد؟ یقینا انقلاب فرهنگى باید به منابع فکرى و آن منابعى که مکتب را براى ما تشریح مى‌کنند متکى باشد ما نمى‌توانیم امروز یک انقلاب فرهنگى بوجود بیاوریم. در حالى که منابع اسلامى اصیل و متون دست اول اسلامى را نخواهیم بار دیگر مطرح کنیم یا بهتر از آنچه تاکنون مطرح بوده است مطرح کنیم، امکان ندارد. آن‌که مى‌خواهد انقلاب فرهنگى کند اما با قرآن کارى ندارد یا با حدیث کارى ندارد یا با کتب مدونه‌ى حدیث، مثل اصول کافى و غیره که یکى هم نهج‌البلاغه هست کارى ندارد، او در حقیقت انقلاب فرهنگى نیست او ممکن است یک بدعت فرهنگى باشد. او ممکن است یک ایجاد رویه‌ى جدیدى باشد که متکى به اصول و مکتب نیست و یقینا اگر یک تحول در حد یک دگرگونى متکى به اصول نرسد و نباشد آن را نمى‌توان یک انقلاب نامید و آثار و نتایج یک انقلاب را هم از او نمى‌شود انتظار داشت. ما مى‌خواهیم انقلاب فرهنگى کنیم، پس باید برگردیم به متون اسلام و از جمله‌ى متون اسلام و جزء راقى‌ترین و والاترین و زیباترین و پرمغزترین و همه‌جانبه‌ترین و خلاصه شگفت‌آفرین‌ترین، نهج‌البلاغه است. این جمله‌اى که بعضى گفته‌اند که دون کلام خدا و بالاتر از همه‌ى کلام‌هاى انسانها واقعا در مورد نهج‌البلاغه مبالغه نیست یک واقعیت است. افسوس که مردم ما آشنا نیستند.                                       13/02/1359

مثل هیچ کتاب دیگر!

نهج‌البلاغه یک کتاب اسلامى ساده نیست، یک کتاب ویژه‌اى است، خصوصیاتى دارد که در هیچ کتاب دیگر نیست. همان‌طورى که گفتیم بعد از قرآن کریم که معجزه‌ى پیغمبر هست و کلام خداست و قابل مقایسه‌ى با هیچ کلامى نیست، در میان همه‌ى تألیفات و کتب مدون، چنین چیزى، چنین پدیده‌اى ما پیدا نمى‌کنیم.

13/02/1359

نمودارى از اسلام

نهج‌البلاغه هیچ میدانى از میدانهاى زندگى را فروگذار نکرده، مگر این‌که در آن بلیغ‌ترین، رساترین، پرمغزترین و پرمحتواترین سخن را بیان کرده. یک نگاهى به فهرست نهج‌البلاغه - که البته خود نهج‌البلاغه یک فهرست موضوعى ندارد - اما مؤلفانى که در این اواخر به خصوص، درباره‌ى نهج‌البلاغه چیز نوشتند از جمله، کتاب بسیار پرارزش مرحوم استاد شهید مطهرى، بنام سیرى در نهج‌البلاغه، یک فهرست گونه‌اى از مضامین نهج‌البلاغه را آن‌جا ایشان ذکر کردند، یک نگاه به این فهرست نشان مى‌دهد که این کتاب چقدر چند بعدى و چند جانبه است و این واقعا یک شگفتى است. در همه‌ى بخشهایى که براى یک انسان کامل و براى یک جامعه‌ى انقلابى کامل، لازم و ضرورى است نهج‌البلاغه بهترین و وافى‌ترین مطالب را ارائه مى‌دهد و چرا اینجور است؟ زیرا که نهج‌البلاغه نمودارى است از اسلام و اسلام آئینى است همه جانبه و انسان که موضوع اسلام هست و محور اندیشه‌ى اسلامى و ایدئولوژى اسلامى است، یک موجودى است چند جانبه                           13/02/1359

اگر بخواهیم انقلاب اسلامى را ادامه دهیم...

ما اگر بخواهیم امروز انقلاب اسلامى را ادامه بدهیم، یعنى آنچه به معناى واقعى کلمه انقلاب اسلامى است بایستى اسلام را همه‌جانبه مراعات کنیم و نمودارش نهج‌البلاغه است و برگردیم به نهج‌البلاغه و بازیابى کنیم نهج‌البلاغه جنگ، تویش هست، سیاست تویش هست، دیپلماسى تویش هست، ارتباطات خارجى و سیاست خارجى، اخلاق هم تویش هست، عبادت هم تویش هست، زهد هم تویش هست و همه چیز در نهج‌البلاغه هست و این نهج‌البلاغه چند بعدى نمودارى از اسلام چند بعدى است که براى دوام انقلاب اسلامى و ساختن یک انسان چند بعدى ضرورى و لازم است.                                                                        13/02/1359

نهج‌البلاغه باید براى ما مهم باشد

نهج‌البلاغه براى ما از دو نظر اهمیت پیدا مى‌کند، اولا از نظر طرح مسائل اصولى اسلام، طرح مسأله‌ى الله، طرح مسأله‌ى انسان و مشخص کردن دیدگاههاى اسلام درباره‌ى انسان، طرح مسأله‌ى نبوت و موضع نبوت در تاریخ انسان و شأن نبى و رسالت نبى و از این قبیل مسائلى که در باب نبوت هست و و، از یک نظر طرح مسائل اصولى اسلام را مى‌کند براى ما نهج‌البلاغه - که این امروز براى ما یک وسیله‌ى شناخت است و لازم است - از یک نظر؛ نهج‌البلاغه اشاره مى‌کند به مسائل اجتماعى در محیطى منافقانه و مشتبه؛ و چون ما در چنان محیطى امروز قرار داریم پس مسائل زندگى و مسائل سیاسى و مشکلات و دردها و احیانا راه‌حلها - اگر راه‌حلى در مسأله‌اى وجود داشته باشد مى‌تواند از نهج‌البلاغه شناخته و الهام گرفته بشود - پس از این نظر هم نهج‌البلاغه براى ما مهم است.                                         شناخت موضوعات نهج‌البلاغه 11/04/1359

کلامی در حد اعجاز

درباره‌ى نهج‌البلاغه که مجموعه‌ى سخنرانى‌هاى امیرالمؤمنین و خطب امیرالمؤمنین هست، گفته شده است که این بزرگترین اثر هنرى عرب است و هنرمند بزرگى مثل سیدرضى که خودش از جزو {شعران‌} شاعران بسیار بلندپایه‌ى زبان عرب هست، این را در حد اعجاز مى‌داند و در بعضى از کلمات مى‌گوید این کلمه بالاترین حد فصاحت و بلاغت را دارد و آن قدر مرد مجذوب هنر مواج این کلام هست که اسم کتاب را مى‌گذارد نهج‌البلاغه؛ شیوه‌ى بلاغت، شیوه‌ى رسائى در سخن، که همان هنر ویژه‌ى بیان و گفتار هست.

سخنرانى درباره‌ى هنر 03/05/1361

نیاز یک جامعه‌ى مسلمان

نهج‌البلاغه از جهات مختلفى حائز اهمیت است، شاید بشود گفت که نهج‌البلاغه یک مجموعه‌اى است از عمده‌ترین مباحث معارف اسلامى؛ و همه‌ى چیزهایى که براى یک انسان مسلمان و یک جامعه‌ى مسلمان لازم است در نهج‌البلاغه از آن سخنى و حرفى و به آن اشاره‌اى یا درباره‌ى آن بحثى و هدایتى هست. از توحید و عقاید اسلامى و اصول دین تا اخلاق و تهذیب و تزکیه‌ى نفسانى؛ و از سیاست ملک‌دارى و کیفیت اداره‌ى صحنه‌هاى عظیم فعالیت اجتماعى تا تنظیم روابط اخلاقى و خانوادگى؛ از جنگ و سیاست و حکمت و علم و مغیبات و همه چیز در این کتاب شریف هست.

سخنرانى درباره‌ى هنر 03/05/1361

استفاده‌ى هر چه بیشتر از نهج‌البلاغه

نهج‌البلاغه در مجموع درس زندگى اجتماعى براى مسلمانهاست؛ مطالب این کتاب به طور مجرد از زندگى مطرح نشده. گوینده‌ى این کلمات یک رئیس مملکت، یک حاکم و فرمانرواى بزرگى است که سلطنت او و حکومت او بر یک کشور پهناور و عظیمى گسترش داشته و این انسان بزرگ - که مسؤولیت ملک‌دارى و زمامدارى را هم بر دوش داشته - با احساس این مسؤولیت عظیم این مطالب را بر زبان جارى کرده. مانند گفته‌هاى یک حکیمى نیست که دور از غوغاى زندگى و فارغ از واقعیتها و مسائل گوناگونى که در یک جامعه ممکن است مطرح باشد مى‌نشیند و معارف اسلامى را بیان مى‌کند. مانند عارفى نیست که به حالات و کیفیات درونى و نفسانى خود تکیه مى‌کند. انسانى است که بار مسؤولیت اداره‌ى یک جامعه‌ى عظیم را بر دوش خود احساس مى‌کند، و داناى دین و بصیر به همه‌ى معارف اسلامى و قرآنى است؛ با این دل پرمعرفت، با این روح بزرگ و در مقام این مسؤولیت با مردم روبرو مى‌شود، با آنها حرف مى‌زند، از آنها مى‌خواهد، به آنها مى‌گوید و پاسخ سؤالها و استفهامهاى آنها را مى‌دهد؛ این شرائط صدور نهج‌البلاغه است. شاید با همه‌ى روایاتى که ما از ائمه‌ى معصومین علیهم‌السلام داریم از این جهت فرق مى‌کند، آنها مربوط به دوران حاکمیت مورد قبول اسلامى از دیدگاه ائمه علیهم‌السلام زندگى نمى‌کردند. آنها در دوران اختناق به سر مى‌بردند، مسائل از دیدگاه یک حاکم و مسؤول اداره‌ى مملکت بر زبان آنها جارى نمى‌شد. اما امیرالمؤمنین به عنوان یک حاکم اسلامى حرف مى‌زند، با یک جامعه‌اى که تحت اشراف و حکومت خود اوست حرف مى‌زند، و این بیشترین سخنانى است که از امیرالمؤمنین در نهج‌البلاغه نقل شده. البته در کلمات آن حضرت سخنانى هم هست که مربوط به دوران حکومت ایشان نیست. ما امروز در همان شرائط قرار داریم، شرائط کنونى جامعه‌ى اسلامى همان شرائط است. البته نهج‌البلاغه مخصوص کشور ما نیست، مال همه دنیاى اسلام است، اما دنیاى اسلام هم امروز در حال یک بیدارى و حیات دوباره‌ى اسلامى است، در کشور ما و در جامعه‌ى ما - که در سایه‌ى همین آموزشهاى امیرالمؤمنین و با اتکاء به نفس نهج‌البلاغه این انقلاب به پیروزى رسیده، و امروز همان جامعه اسلامى و علوى تشکیل شده و همان شرائط تقریبا در بیشتر ابعاد بر جامعه‌ى ما و کشور ما حکومت مى‌کند - امروز روز استفاده‌ى هر چه بیشتر از نهج‌البلاغه است.

امروز شرائطى مشابه شرائط دوران حکومت امیرالمؤمنین است، پس روزگار نهج‌البلاغه است. امروز مى‌شود {با} از دیدگاه دقیق و نافذ امیرالمؤمنین على علیه‌السلام به واقعیتهاى جامعه و واقعیتهاى جهان نگاه کرد و بسیارى از حقایق را دید و شناخت و علاج آنها را پیدا کرد. لذاست که به نظر ما امروز از همیشه به نهج‌البلاغه ما محتاجتریم.

سخنرانى در کنگره بین‌المللى نهج‌البلاغه 26/01/1363

از لابلای نهج‌البلاغه

اهمیت نهج‌البلاغه ترسیم شخصیت امیرالمؤمنین علیه‌الصلاةوالسلام است، چیزى که ما امروز به آن کمال احتیاج را داریم. امیرالمؤمنین على علیه‌السلام این چهره‌ى ناشناخته، این انسان والا، این نمونه‌ى کامل مسلمانى که اسلام مى‌خواهد انسانها همه آنچنان ساخته بشوند در لابلاى اوراق و سطور نهج‌البلاغه کاملا شناسایى مى‌شود و تعریف مى‌شود. نهج‌البلاغه در حقیقت کتاب معرفى على‌بن‌ابیطالب است؛ چگونه ممکن است به دنیاهاى اسرارآمیز و شگفت‌آور و وادیهاى گوناگون معرفتى که در نهج‌البلاغه هست کسى سر نزده باشد و بتواند آنها را اینجور زیبا و جالب ترسیم و توصیف کند؟ و در نهج‌البلاغه همه‌ى ابعاد یک شخصیت والاى انسانى وجود دارد. چهره‌ى على‌بن‌ابیطالب در هیچ جا مانند نهج‌البلاغه آشکار نمى‌شود.

سخنرانى در کنگره بین‌المللى نهج‌البلاغه 26/01/1363

   + خلیل رنجبر - ٢:٢٢ ‎ب.ظ ; جمعه ۱٧ مهر ۱۳۸۸